Infrastructures of Memory

Styczeń 2026 r.: Z raportu rocznego: niedawno wydane publikacje z projektu

Paszko, Izabela. „Spatiality and Its Challenges for Commemorative Practices.” Doing Public History – Hypotheses Blog. Accessed February 6, 2026. doingph.hypotheses.org/2310.

Paszko, Izabela. „Täterort Topography as Object: The Munich Documentation Center for the History of National Socialism and Modern Infrastructures of Memory.” Relevant Tomorrow 5, nos. 27–28 (2025): 23–40. doi.org/10.51740/RT.5.27.28.3.

Paszko, Izabela. „Zarys niemieckiego krajobrazu upamiętnienia – współczesne konteksty i wyzwania.” Przegląd Zachodni, no. 1 (2025): 33–55.

Rejniak-Majewska, Agnieszka. „Nieostrość i punctum (Sasnal w Muzeum Polin).” In Ars Inspiratio. Studia dedykowane prof. Eleonorze Jedlińskiej, edited by A. Pawłowska and K. Stefański, 311–329. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2024. Published January 2025. doi.org/10.18778/8331-666-6.14.

Rejniak-Majewska, Agnieszka. „Upamiętnienie i postpamięć. Współczesne działania artystyczne w przestrzeni wystaw historycznych.” Sztuka i Dokumentacja, no. 33 (2025): 53–68. doi.org/10.32020/ArtandDoc/33/2025/8.

Saryusz-Wolska, Magdalena. „‘The Walls Are Where They Are’: An Infrastructural Approach to the Holocaust Galleries.” In The New Holocaust Galleries at the Imperial War Museum London: Conception, Design, Interpretation, edited by Stephan Jaeger and James Bulgin, 395–414. Berlin–Boston: De Gruyter, 2025.

Załuski, Tomasz. „Potential Infrastructures: An Unaccomplished Project of a Computer Database of Artistic Culture at the Center for Contemporary Art Ujazdowski Castle in Warsaw, 1985–1995.” Muzeológia a kultúrnededičstvo / Museology and Cultural Heritage, no. 4 (2025): 51–76.

Listopad 2025 r.: Agnieszka Rejniak-Majewska i Tomasz Załuski zaprezentowali swoje referaty poświęcone infrastrukturom wystaw „Widok zza bliska. Inne obrazy Zagłady” oraz “Wilhelm Sasnal. Taki pejzaż” na konferencji „Exhibiting the Holocaust 1945–2025. Genealogies and Legacies” w Berlinie. Prezentacje były częścią sekcji tematycznej „Exhibitions as Infrastructures of Remembrance”.

Październik 2025 r.: Tomasz Załuski przedstawił rozszerzoną wersję swojego artykułu „The Infrastructural Agency of Exhibition Spaces. How Memory is Produced Through Art on Display” podczas 57. Association for Slavic, East European, and Eurasian Studies ASEEES Annual Convention (Virtual Convention). Prezentacja była częścią panelu „Exhibitions on Difficult Pasts and Their Infrastructures”, którego był również organizatorem. W panelu uczestniczyli i uczestniczyły też Agata Pietrasik, Daniel Véri, Cristian Nae, Magdalena Moskalewicz (moderatorka) oraz Adrian Cioflanca (dyskutant).

Lipiec 2025 r.: Doroczna konferencja Memory Studies Association Annual, Praga Panel „Infrastructures of Memory: Exhibitions, Institutions, Sites of Memory”

Podczas 9. Edycji konferencji Memory Studies Association 16 lipca 2025 roku w Pradze odbył się panel pt. „Infrastructures of Memory: Exhibitions, Institutions, Sites of Memory”. Panel poświęcony był analizie infrastrukturalnych uwarunkowań procesów pamięciowych, rozumianych jako splot czynników materialnych, technologicznych, instytucjonalnych i administracyjnych, współtworzących pamięć kulturową. Punktem wyjścia była krytyka dominujących w badaniach nad pamięcią narracji skupionych na widocznych aktorach, takich jak kuratorzy, dyrektorzy instytucji czy politycy, z pominięciem „ukrytych” form sprawczości. Referenci omówili, w jaki sposób architektura wystaw, technologie ekspozycyjne, regulacje prawne, modele finansowania oraz codzienna praca zaplecza technicznego i administracyjnego wpływają na formę i sens narracji o przeszłości. Analizy dotyczyły wystaw muzealnych, instytucji pamięci oraz miejsc upamiętnień związanych z II wojną światową i jej bezpośrednimi następstwami.

W panelu wystąpili Tomasz Załuski, Agnieszka Rejniak-Majewska, Izabela Paszko oraz Václav Sixta, prezentując studia przypadków z Polski, Niemiec i Czech. Dyskusji przewodniczyła Magdalena Saryusz-Wolska.

Czerwiec 2025 r.: Tomasz Załuski przeprowadził kwerendę w Martin Gropius Bau w Berlinie. Była ona elementem badań nad wystawą „Obok. Polska – Niemcy. Tysiąc lat historii w sztuce” (2011–2012). Ponadto zdokumentował wystawę stałą „Historia i współczesność Żydów w Niemczech” w Muzeum Żydowskim w Berlinie oraz „Gerhard Richter. 100 dzieł dla Berlina” w Nowej Galerii Narodowej. Wspólnie z Magdaleną Saryusz-Wolską wziął też udział w oprowadzaniu kuratorskim Agaty Pietrasik po wystawie „Przemoc i wystawy. Pierwsze ekspozycje o nazistowskiej okupacji Europy 1945–1948” w Niemieckim Muzeum Historycznym

W dniach 24–26 czerwca 2025 r. Izabela Paszko zaprezentowała referat pt. „Environmental Infrastructures and Memoryscapes: Exploring the Intersection of Sustainability, Politics, and Commemoration in Bavaria” podczas konferencji DAAD „Materiality and Precarity: Preserving Holocaust Memorial Sites”, która odbyła się w Woolf Institute w Cambridge.

Maj 2025 r.: Konferencja „Infrastructural Turn. How Materiality Shapes Exhibitions about Difficult Pasts” w Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie

W dniach 29–31 maja 2025 roku w Niemieckim Instytutcie Historycznym w Warszawie odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa „Infrastructural Turn. How Materiality Shapes Exhibitions about Difficult Pasts”. Konferencja poświęcona była analizie infrastrukturalnych, materialnych i instytucjonalnych uwarunkowań wystaw dotyczących trudnego dziedzictwa, ze szczególnym uwzględnieniem II wojny światowej i Zagłady. Program obejmował panele tematyczne, wykłady oraz wizytę w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Dyskusje koncentrowały się m.in. na relacjach pomiędzy architekturą i przestrzenią ekspozycyjną, strategiami kuratorskimi, mediami cyfrowymi, uwarunkowaniami prawnymi i organizacyjnymi oraz rolą natury i środowiska w procesach upamiętniania. W konferencji wzięło udział 28 referentek i referentów z 10 krajów. Wydarzenie stworzyło przestrzeń do międzynarodowej wymiany badawczej oraz pogłębionej refleksji nad infrastrukturą pamięci.

W dniu 15 maja 2025 r. Izabela Paszko wygłosiła wykład gościnny pt. „Infrastructural Insight into Commemorative Initiatives in Bavaria” na Uniwersytecie Karola w Pradze.

W 2025 roku Izabela Paszko kontynuowała prowadzenie wywiadów oraz spotkań badawczych w Landsbergu am Lech i Monachium. Ze względu na trwające i długotrwałe prace budowlane w muzeach i miejscach pamięci w Landsbergu am Lech, Neuaubing oraz Norymberdze nie było możliwe zrealizowanie pierwotnie planowanych wizyt w nowych wystawach. W zamian Izabela Paszko odbyła szereg wizyt badawczych o charakterze kontekstualnym w istotnych instytucjach i na wystawach, m.in. w Łodzi (Stacja Radegast, Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, Oddział Martyrologii Radogoszcz oraz Centralne Muzeum Włókiennictwa – wystawa „System Mody”), Fryburgu Bryzgowijskim (NS-Dokumentationszentrum, otwarte w marcu 2025 r.), Berlinie (Muzeum Historii Niemiec, wystawa „Gewalt Ausstellen”) oraz Kaufbeuren (Muzeum Miejskie, wystawa „Massenverbrechen Zwangsarbeit: Kaufbeuren wagt Erinnerung”).

W dniach 24–25 stycznia 2025 r. Izabela Paszko wzięła udział w konferencji online „Museums, Memory, Politics” zorganizowanej przez Memory Studies Association „Museums and Memory” Working Group, podczas której wygłosiła referat pt. „Weaving between Contemporary Social Emergencies, Civic Networks, and Narratives of Violence: The NS Documentation Center Munich from the Perspective of Infrastructures of Memory.”

Wrzesień 2024 r.: Call for Papers: „Infrastructural Turn. How Materiality Shapes Exhibitions about Difficult Pasts“. Data konferencji: 29-31 maja 2025 r., termin nadsyłania zgłoszeń: 31 października 2024 r.
Kontakt: paszko@dhi.waw.pl, więcej informacji na www.dhi.waw.pl.

Kwiecień 2024 r.: Tomasz Załuski przedstawił założenia, metodologię i strukturę projektu podczas polsko-niemieckich warsztatów „(Post)colonialism, (Post)migration, Transnationalism” zorganizowanych w Łodzi przez Szkołę Doktorską Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Łódzkiego we współpracy z Uniwersytetem Justusa Liebiga w Gießen. Przeprowadził też mini-warsztaty na temat percepcji infrastruktur kształtujących doświadczenie zwiedzania wystaw oraz istniejących w różnych polach badań humanistycznych.

Lipiec 2023 r.: Tomasz Załuski i Magdalena Saryusz-Wolska przedstawili projekt podczas dorocznej konferencji Memory Studies Association w Newcastle. W ramach wspólnego panelu poświęconego infrastrukturom pamięci, organizowanego wraz z Zofią Wóycicką, Michaliną Musielak i Juliane Tomann, zaprezentowali referaty „Inside the black box of cultural memory: On the intersections between memory studies and infrastructure studies“ (M. Saryusz-Wolska) i „Experimental infrastructures. Memory production and distribution in the field of visual arts“ (T. Załuski.